137 ülkeyi kapsayan bir araştırma, hayvansal gıdaların sadece yüzde 8’inin sardalya, uskumru, hamsi gibi yağlı balıkla değiştirilmesi halinde yüz binlerce ölümün önlenebileceğini hesapladı.
BMJ Global Health dergisinde yayınlanan araştırmada İspanyol akademisyen Jesus Francisco Garcia-Gavilan ve ekibi, et üretimi ile balık tüketimine ilişkin verileri, kırmızı etle ilişkili hastalıkların küresel insidansıyla eşleştirerek çapraz referanslandırdı. Çalışma sonucunda 2050 yılına kadar düşük ve orta gelirli ülkelerde kırmızı etle ilişkili önlenebilir hastalıklardan 500 bin ile 750 bin arasında daha az ölüm olacağı sonucuna varıldı. 137 ülke için 2050 yılına yönelik veri projeksiyonları kullanılan araştırmada, sardalya, uskumru, ringa balığı ve hamsinin sınırlı arzları nedeniyle dünyadaki kırmızı etin yalnızca yüzde 8’inin yerini alabileceği öngörüldü.
Kalp, kanser, diyabet
Ancak küresel günlük kişi başına balık tüketimini önerilen düzeye yakın bir seviyeye çıkarabileceği, dolayısıyla genel sağlık üzerindeki etkisinin önemli olacağı tahmin edildi.
Araştırmacılar bu türlerin “son derece besleyici, çevre dostu, uygun fiyatlı ve denizde en bol bulunan türler” olduğuna dikkat çekti. Araştırmacılar ayrıca, küresel diyette kırmızı et yerine yem balıklarının (piyasa değeri düşük ancak sağlık açısından faydaları yüksek olanlar) kullanılmasının özellikle iskemik kalp hastalığı, felç, diyabet ve kolorektal kanser gibi diyetle ilişkili bulaşıcı olmayan hastalıklar üzerindeki etkisinin büyük olacağını gördü.
Türkiye’de Çanakkale sardalyası da dahil olmak üzere bu balık türleri, vücut üzerinde çok faydalı etkileri olduğu gösterilen iki Omega-3 çoklu doymamış yağ asidi olan DHA ve EPA açısından yüksek bir içeriğe sahip. Buna karşılık özellikle büyükbaş hayvanlardan elde edilen kırmızı etin sürekli yüksek tüketimi kardiyovasküler hastalıkların ve bazı kanser türlerinin gelişimiyle bağlantılı. Mevsimsel bir deniz balığı olup yaz aylarında direkt denizden soframıza gelen sardalya, mevsimi olmadığında da, konserve olarak tüketilerek ihtiyacımız olan omega 3 yağ asitlerini almamızı sağlıyor.
