Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, son zamanlarda artan sahte alkol ölümlerine dikkat çekerek, “Metil alkol insan vücuduna ağız yoluyla alındığında kanımızı bir nevi asitleştirerek önce gözün retina tabakası olmak üzere, sinir sistemi tahribatı ve buna bağlı olarak körlük ile daha ciddi vakalarda ölümle sonuçlanmaktadır” dedi.
Türkiye’de son günlerde onlarca kişi sahte alkolden hayatını kaybetti. Sahte alkol konusunda vatandaşları bilgilendiren Özkaya, “Son birkaç hafta içinde, onlarca vatandaşımızın sahte alkol nedeniyle öldüğünü ve yüzden fazla vatandaşımızın da hastanede tedavi altında olduğunu biliyoruz. Sorun iki tip alkolün hem isimlerinin birbirine çok benzemesi, hem de tat ve koku olarak ayırt etmenin imkânsız olduğu etil ve metil alkoldür. Alkollü içeceklerin yapımında etil alkol kullanılır. Çözücü olarak etil alkol de kullanılabilir. Metil alkol ise insan vücuduna ağız yoluyla alındığında kanımızı bir nevi asitleştirerek önce gözün retina tabakası olmak üzere, sinir sistemi tahribatı ve buna bağlı olarak körlük ve daha ciddi vakalarda ölümle sonuçlanmaktadır. Metil alkol ucuz olduğu için, etil alkol yerine kaçak içki yapımında metil alkol kullanılıyor ve bunun 4-15 mililitresi (1-3 tatlı kaşığı) metil alkol içilmesi sonucu körlük, 15-100 mililitre dozda ise ölüm meydana gelebilmektedir” diye konuştu.
Sahte alkol tüketildikten sonra ortaya çıkan belirtiler
Sahte içki tüketildikten sonraki ilk 5 saatte sarhoşluk belirtileri görüldüğüne dikkat çeken Özkaya, “Zehirlenmenin ilk belirtileri genellikle metil alkol alımından 10-24 saat sonra görülmeye başlar. 30 saatten sonra ise ciddi metabolik asidoz gelişmektedir. Sahte içki tüketilmesiyle oluşan zehirlenme metil alkol miktarına bağlı olarak gelişen asidozun derecesine bağlıdır ve aşağıdaki belirtiler ortaya çıkar. Bunlar bilinç bulanıklığı, denge ve hareket bozukluğu, baş ağrısı, bulantı, kusma, şiddetli karın ağrısı, sırt, kol ve bacaklarda ağrı, görme bozukluğu ve daha sonra körlüktür. Tedavi edilmediği takdirde metabolik asidoz, koma ve solunum durması sonucu ölüm. Alkol aldıktan sonra alışılmadık görme problemi yaşıyorsanız mutlaka acile başvurun. Metil alkol ve etil alkol ayırımını renk, koku veya tat ile yapmak mümkün değildir. Bu ayrım yalnızca laboratuvar şartlarında yapılan analiz yöntemleri ile mümkündür. Bu nedenle alkol içeren ürünler tüketilmeden önce kaynağının güvenilirliğinden emin olunmalıdır” şeklinde konuştu.
Ne yapılmalı
Özkaya şunları söyledi:
“Evde alkollü içecek yapmayacağız çünkü satın alınan alkolün ne olduğunu bilmiyoruz. Evde yapılmış alkollü bir içecek ikram ediliyorsa kesinlikle içmeyeceksiniz. Güvenilir satıcılarından alacaksınız yada bilmediğiniz bir yerden almak zorunda kalırsanız mutlaka barkod okutularak almalısınız. Restoran ya da barda alkol alacaksanız şişeyi mutlaka görün, kapağını kontrol edip mümkünse kendiniz açın. Ya da garsondan Bandrollü Ürün İzleme Sistemi (BÜİS) uygulamasını kontrol ettirip, masanıza gelen içkinin sahte olup olmadığını kontrol edin. Yasak olmasına rağmen, dışarıdan kurye aracılığıyla kesinlikle alkol siparişi vermeyin ve evinize gelen alkolü kontrol etmeden kullanmayın. Türkiye’de alkol tüketim oranı yüzde 20’lere ulaştığı düşünülürse, artan alkol fiyatları kaçak ve sahte alkol tüketimine yönetecek ve artan ölümlerin açıklaması da olacaktır.”
