CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Türkiye genelinde emeklilerin ekonomik durumuna ilişkin yaptıkları anketin sonuçlarını TBMM’de düzenlediği basın toplantısında açıkladı. Ağbaba, 81 ilde on binden fazla emeklinin katıldığı ankette ortaya çıkan tablonun “içler acısı” olduğunu söyledi.
Ankete göre emeklilerin neredeyse yarısının en düşük emekli maaşı olan 20 bin TL civarında gelirle yaşamaya çalıştığını belirten Ağbaba, emeklilerin önemli bir bölümünün temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ifade etti. Ankete katılanların yüzde 12’sinin son 6 ayda öğün atlamak zorunda kaldığını, yüzde 32’sinin daha ucuz ve sağlıksız gıdaya yöneldiğini belirten Ağbaba, yüzde 25’inin ısınmayı kıstığını, yüzde 30’unun ise borç aldığını söyledi.
Emeklilerin harcama kalemlerine de değinen Ağbaba, katılımcıların yüzde 48’inin maaşını gıdaya, yüzde 26’sının kiraya, yüzde 22’sinin faturalara harcadığını söyledi. Ağbaba, “Emeklilerin yüzde 89’u ay sonunu getiremiyor. Yüzde 8,9’u ise ancak bazen ay sonunu getirebildiğini söylüyor” dedi.
Emeklilerin önemli bir bölümünün çalışmaya devam etmek zorunda kaldığını ifade eden Ağbaba, ankete göre emeklilerin yüzde 44,5’inin emekli olmasına rağmen çalıştığını, yüzde 26’sının ise iş aradığını dile getirdi. Emeklilerin yüzde 83’ünün bankalara ya da çevresine borcu bulunduğunu belirten Ağbaba, katılımcıların yüzde 49’unun çocukları veya yakınlarının desteğiyle geçindiğini söyledi.
Beslenme konusunda da ciddi sorunlar yaşandığını kaydeden Ağbaba, emeklilerin yüzde 51’inin ayda yalnızca bir kez et tüketebildiğini, yüzde 33’ünün ise hiç et tüketemediğini ifade etti. Emeklilerin büyük bölümünün tatile çıkamadığını belirten Ağbaba, “Yüzde 52,7’si hiç tatile çıkamıyor. Yüzde 80’i ise lokantada hiç yemek yiyemiyor” dedi.
Ramazan ayına da değinen Ağbaba, dört kişilik mütevazı bir iftar sofrasının maliyetinin yaklaşık 1.144 TL olduğunu söyledi. Bu tutarın aylık yaklaşık 34 bin liraya ulaştığını belirten Ağbaba, “Emekliler için bu rakamlar artık karşılanabilir değil” ifadelerini kullandı.
Emekli maaşlarının yıllar içinde milli gelire oranla ciddi şekilde gerilediğini savunan Ağbaba, “2002 yılında en düşük işçi emekli maaşı kişi başı milli gelirin yüzde 56’sıydı. Bugün bu oran yüzde 28,5’e düştü. Memur emeklisinde ise yüzde 82’den yüzde 32’ye geriledi. İşçi emeklisi 23 yılda 38 puan, memur emeklisi yaklaşık 50 puan kaybetti” dedi.
Emekli maaşlarının asgari ücret karşısında da eridiğini söyleyen Ağbaba, 2002 yılında emekli maaşının asgari ücretin yaklaşık 1,4 katı olduğunu hatırlatarak bugün bu dengenin ortadan kalktığını ifade etti.
Emeklilerin büyük bölümünün geçinemediği için çalışmak zorunda kaldığını belirten Ağbaba, yaklaşık 2 milyon 165 bin emeklinin kayıtlı olarak çalıştığını, kayıt dışı çalışanlarla birlikte bu sayının 5 milyona yaklaştığını söyledi.
Bayram ikramiyelerinin de yıllar içinde eridiğini savunan Ağbaba, 2018’de 1000 lira olarak ödenmeye başlanan ikramiyenin o dönemde asgari ücretin yüzde 62’sine denk geldiğini, bugün ise aynı değeri taşımadığını ifade etti.
Ağbaba, emekli maaşlarının ve bayram ikramiyelerinin en az asgari ücret seviyesine çıkarılması gerektiğini belirterek emekliler için prim gün sayısını esas alan bir intibak düzenlemesinin acilen yapılması gerektiğini söyledi.
