Erken farkındalık, empati temelli iletişim ve dijital mahremiyet bilincinin önemine dikkat çeken Dr. Jaferi, “Sessizlik onay değildir” diyerek hem ebeveynlerin hem de öğretmenlerin aktif rol alması gerektiğini belirtiyor.
Ergenlik Dönemi Zorbalığın En Sık Görüldüğü Dönem
Ergenlik döneminin kimlik arayışı, bağımsızlık çabası ve sosyal çevrede yer edinme isteği nedeniyle gençler için oldukça hassas bir dönem olduğunu vurgulayan Dr. Jaferi, şunları aktardı:
“Akran zorbalığı; bir gencin bir başka gence fiziksel, sözel, duygusal ya da sosyal yollarla kasıtlı şekilde zarar vermesidir. Bu davranışın süreklilik göstermesi, güç dengesizliği içermesi ve mağdurun kendini savunamaması zorbalığın temel özellikleridir.”
Dijital Zorbalık, Görünmeyen Ama Sürekli Bir Tehdit
Teknoloji kullanımının artmasıyla birlikte zorbalığın dijital ortama da taşındığını ifade eden Dr. Jaferi, bu tür eylemlerin etkisinin daha yıkıcı olabileceğini belirtti:
“Sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları, çevrim içi oyunlar veya e-posta üzerinden yapılan tehdit, hakaret, küçük düşürme ya da ifşa, dijital zorbalığın temelini oluşturur. 7/24 erişilebilir olması nedeniyle genç, okulda da evde de huzursuzluk yaşayabilir.”
Zorbalığın Ergen Üzerindeki Etkileri Ciddi Olabilir
Akran ya da dijital zorbalığa maruz kalan gençlerde kaygı, depresyon, içe kapanma, özgüven kaybı ve uyku bozukluklarının sık görüldüğünü dile getiren Dr. Jaferi, uzun süreli etkilerin daha ciddi sonuçlara yol açabileceğini söyledi:
“Okul başarısında düşüşten sosyal izolasyona, hatta kendine zarar verme davranışlarına kadar ilerleyen sorunlar gelişebilir. Bu nedenle erken fark edilmesi ve doğru müdahale çok önemlidir.”
Ailelere Öneriler
Dr. Jaferi, ebeveynlerin çocuklarına yaklaşımının zorbalığın etkilerini azaltmada kritik rol oynadığını belirtti:
- Çocuğunuzun duygularını küçümsemeyin; onu dinleyin.
- “Abartıyorsun” demek yerine “Seni anlıyorum, birlikte çözebiliriz” yaklaşımını benimseyin.
- Sosyal medyada mahremiyet ayarlarını birlikte kontrol edin.
- “Dijitalde paylaşılan her şey kalıcıdır” mesajını sık sık hatırlatın.
- İnternet kullanımını yasaklamak yerine, çocuğunuzun nerede, kimlerle ve ne amaçla zaman geçirdiğini anlamaya çalışın.
Sessizlik Onay Değildir
Dr. Öğr. Üyesi Laden Jaferi, sözlerini şöyle tamamladı:
“Zorbalık asla ‘çocukça bir davranış’ değildir. Sessiz kalmak, farkında olmadan zorbalığı desteklemek anlamına gelir. Gençlerin kendilerini güvende hissettikleri bir ortam, sağlıklı gelişimlerinin temel koşuludur. Aileler ve öğretmenler olarak ortak amacımız; çocuklarımıza empati kuran, saygılı iletişim becerileri gelişmiş ve duygusal olarak dayanıklı bireyler olma yolunda destek olmaktır.”
